Người tham gia cơ cấu lại tổ chức tín dụng được miễn trách nhiệm?

Sau nhiều năm thực hiện, Luật Các tổ chức tín dụng đã bộc lộ những điểm tồn tại, hạn chế, vướng mắc đặc biệt là trong quá trình triển khai cơ cấu lại hệ thống các tổ chức tín dụng. Vì vậy, mới đây Ngân hàng Nhà nước đã trình lên Chính phủ bản dự thảo Luật sửa đổi bổ sung Luật các tổ chức tín dụng với nhiều điểm đổi mới tiến bộ.

Một trong những lý do khiến cho các hoạt động nhằm tái cơ cấu hệ thống các tổ chức tín dụng đạt hiệu quả không cao như mong đợi đó là do khó khăn trong vấn đề nhân sự. Mà khó khăn này xuất phát từ hành lang pháp lý chưa đầy đủ của hệ thống Luật. Thực tế hiện nay, để xử lý tái cơ cấu một tổ chức tín dụng hoạt động yếu kém (những ngân hàng thương mại mất khả năng thanh toán, có nguy cơ mất khả năng thanh toán do kinh doanh yếu kém, nợ xấu không có khả năng thu hồi tỷ lệ cao...) thì Ngân hàng Nhà nước sẽ chỉ định một số cán bộ xử lý trực tiếp. Những người này có thể bao gồm cán bộ tham mưu của Ngân hàng Nhà nước, các nhân sự của tổ chức tín dụng được Ngân hàng Nhà nước chỉ định tham gia quản trị, điều hành các ngân hàng mua bắt buộc.

Tuy nhiên, kinh doanh tiền tệ là một ngành nghề có vai trò vô cùng quan trọng với nền kinh tế nhưng lại tiềm ẩn rất nhiều rủi ro trong đó. Những người quản lý, điều hành, chỉ đạo nó cũng gặp những rủi ro tương tự. Chỉ bằng một vài quyết định sai lầm mà mình "chẳng may" ký có thể họ sẽ phải trả cái giá đắt khi bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Chẳng hạn, ngay những chuyên viên pháp chế ngân hàng nếu không cẩn thận thì rất có thể cũng bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Vì vậy những người lãnh đạo càng có rủi ro cao hơn.

Do đó, những cán bộ công chức được chỉ định tham gia xử lý ngân hàng yếu kém có xu hướng ngần ngại nhận công tác và thực tế cho thấy rất nhiều trường hợp đã xin nghỉ việc hoặc chuyển công tác để không phải chịu trách nhiệm công việc rủi ro cao như vậy. Điều này dẫn đến Ngân hàng Nhà nước lại phải chỉ định một cán bộ công chức khác thực hiện nhiệm vụ. Cứ như vậy chất lượng cán bộ nguồn xử lý ngân hàng yếu kém lại suy giảm, chất lượng công việc vi thế cũng phải chịu ảnh hưởng không nhỏ.

Nhằm giải quyết thực trạng này, trong dự thảo Luật sửa đổi bổ sung Luật Các tổ chức tín dụng, Ngân hàng Nhà nước đã đề xuất miễn trách nhiệm đối với cán bộ công chức tham gia cơ cấu lại tổ chức tín dụng. Tất nhiên để tránh sự lợi dụng điểm này để cán bộ, công chức trục lợi thì dự thảo cũng giới hạn việc miễn trách nhiệm. Cán bộ, công chức được giao xử lý không phải chịu trách nhiệm về kết quả thực hiện phương án cơ cấu lại tổ chức tín dụng kiểm soát đặc biệt khi việc không đạt kết quả không phải do nguyên nhân chủ quan, trừ trường hợp thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

Đây là một quy định hợp lý để tránh tâm lý e ngại, hoang mang của người cán bộ, công chức nhận nhiệm vụ, để những người có năng lực họ không lo lắng khi làm nhiệm vụ. Tuy nhiên nhằm tránh sự lợi dụng quy định này để trục lợi thì Ngân hàng Nhà nước nên có nhiều hơn những quy phạm nhằm kiểm soát trách nhiệm của người có nhiệm vụ.