Dự thảo Luật sửa đổi bổ sung Luật Thuế giá trị gia tăng: đánh thuế chuyển quyền sử dụng đất

Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật thuế giá trị gia tăng, Luật thuế tiêu thụ đặc biệt và Luật quản lý thuế mới vừa có hiệu lực từ 01/07/2016 nhưng với nền kinh tế ngày càng phát triển như vũ bão và sự thay đổi chóng mặt của thị trường thì dường như việc sửa đổi, bổ sung này chưa đem lại hiệu quả tối ưu. Do đó, mới đây Bộ Tài chính đã trình lên Chính phủ bản đề nghị sửa đổi, bổ sung 5 loại Luật thuế (thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế thu nhập cá nhân, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế tài nguyên) với rất nhiều điểm mới. 

Khi công bố dự thảo để lấy ý kiến rộng rãi, những đề xuất mới đã gây nên rất nhiều tranh cãi, đặc biệt là tranh cãi xoay quanh Luật sửa đổi, bổ sung Luật thuế giá trị gia tăng. Ngoài những ý kiến trái chiều về việc tăng thuế VAT phổ thông từ 10% lên 12%, dự thảo còn khiến các chuyên gia kinh tế băn khoăn về kiến nghị đánh thuế khi chuyển quyền sử dụng đất.

Theo như Luật Thuế giá trị gia tăng hiện hành, hành vi chuyển quyền sử dụng đất nằm trong danh mục những đối tượng không phải chịu thuế giá trị gia tăng (Khoản 6 Điều 5). Bộ Tài chính, trong bản dự thảo Luật, đã đề xuất bỏ quy định này, tức là nó sẽ thuộc đối tượng chịu thuế suất VAT phổ thông. Mức thuế suất VAT phổ thông hiện tại đang là 10% (có khả năng tăng lên đến 12% nếu như dự thảo được thông qua).


Từ không chịu thuế đến chịu thuế 10% (hoặc hơn) là một thay đổi đáng kể và chắc chắn nó sẽ tác động không nhỏ đến thị trường bất động sản. Trước mắt, thuế giá trị gia tăng đối với chuyển quyền sử dụng đất sẽ khiến giá nhà tăng đáng kể. Hơn nữa nếu như đề xuất thuế VAT phổ thông là 12% thay vì 10% được thực hiện trong thực tiễn sẽ dẫn đến giá vật liệu xây dựng, thi công...cũng tăng lên. Đồng loạt tăng tất cả các mặt tạo nên giá nhà ở như này sẽ khiến thị trường biến động theo xu hướng tăng cao. Giá cao ngay lập tức như vậy khó có thể kích cầu bất động sản mà nó có khả năng làm thị trường thêm ảm đạm.

Đánh thuế giá trị gia tăng cho chuyển nhượng quyền sử dụng đất sẽ gây ra hiện tượng thuế chồng thuế khi mà tiền sử dụng đất dự án nhà ở mà chủ dự án nộp về cho ngân sách nhà nước tương tự như một khoản thuế rồi. Thế nhưng, nếu đề xuất trên của Bộ Tài chính được thông qua thì khi bán nhà ở kèm chuyển quyền sử dụng đất, một lần nữa chủ dự án phải nộp thêm khoản thuế này. Như vậy có thể thấy, quy định không tính thuế giá trị gia tăng đối với chuyển quyền sử dụng đất đã là hợp tình hợp lý, không nên ngay lập tức chuyển sang tính thuế với mức cao như đề xuất của Bộ Tài chính.

Thuế giá trị gia tăng là thuế gián thu và người phải chịu cuối cùng là người tiêu dùng, một lúc tăng hàng loạt loại thuế đối với người tiêu dùng như trong dự thảo sẽ là áp lực vô cùng lớn đối với họ. Do đó, thiết nghĩ Bộ Tài chính nên cân nhắc hơn nữa về vấn đề này để hoàn thiện dự thảo Luật sao cho vừa hợp tình, vừa hợp lý lại được sự đồng thuận cao của người tiêu dùng!!!