Tăng thuế giá trị gia tăng như thế nào?

Trong bối cảnh xã hội phát triển không ngừng, nền kinh tế tăng trưởng mạnh mẽ, đời sống người dân ngày càng được cải thiện thì một số quy định của 5 loại luật thuế (giá trị gia tăng, tiêu thụ đặc biệt, thu nhập cá nhân, thu nhập doanh nghiệp, tài nguyên) đã không còn phù hợp mặc dù được sửa đổi thường xuyên. Mới đây, Bộ Tài chính đã lấy ý kiến rộng rãi của toàn dân nhằm góp ý hoàn thiện dự án sửa đổi bổ sung 5 Luật thuế trên.

Trong số những điểm đổi mới khi Bộ Tài chính công bố đề xuất dự thảo, dự thảo Luật sửa đổi bổ sung Luật Thuế giá trị gia tăng ngay lập tức gây nên rất nhiều tranh cãi. Bao giờ cũng vậy, nếu như giảm thuế thì đương nhiên người dân sẽ đồng tình nhưng nếu phải tăng thuế, tất yếu dẫn đến những luồng ý kiến trái chiều. Vậy thuế giá trị tăng như thế nào?

Thứ nhất, Bộ Tài chính đề xuất loại bỏ một số sản phẩm trong danh mục sản phẩm được miễn thuế giá trị gia tăng. Theo đó: phân bón; máy móc, thiết bị chuyên dùng phục vụ cho sản xuất nông nghiệp; tàu đánh bắt xa bờ; sản phẩm xuất khẩu là hàng hóa được chế biến từ tài nguyên, khoáng sản có tổng trị giá tài nguyên, khoáng sản cộng với chi phí năng lượng chiếm từ 51% giá thành sản phẩm trở lên và chuyển quyền sử dụng đất sẽ không còn nằm tại điều khoản quy định đối tượng không chịu thuế. Thay vào đó, những đối tượng này chuyển sang đối tượng chịu thuế 6% hoặc 12%.

Thứ hai, Bộ Tài chính đề xuất tăng mức thuế suất của một số đối tượng từ 5% lên 6% đồng thời thu hẹp đối tượng hưởng thuế suất loại này. Cụ thể, nước sạch phục vụ sản xuất và sinh hoạt; hoạt động văn hóa, triển lãm, thể dục, thể thao; biểu diễn nghệ thuật; sản xuất phim; nhập khẩu, phát hành và chiếu phim không còn được hưởng mức thuế này nữa.

Thứ ba, Bộ Tài chính cho rằng cần thiết phải tăng mức thuế suất của các đối tượng thông thường, trực tiếp từ 10% lên 12%. Đây là ý kiến đặc biệt gây tranh cãi. Theo giải trình của Bộ Tài chính, việc tăng thuế giá trị gia tăng phổ thông là phù hợp với xu hướng chung của thế giới, lại là biện pháp giúp cơ cấu lại ngân sách nhà nước. Trước những góp ý cho rằng việc tăng thuế như thế này ảnh hưởng không nhỏ đến người có thu nhập thấp, phía Bộ Tài chính giải thích rằng tăng thuế từ 10 lên 12% là không nhiều, hơn nữa những mặt hàng thiết yếu như lương thực, thực phẩm, giáo dục, y tế không phải chịu mức thuế này.

Mặc dù theo giải trình của Bộ Tài chính, việc tăng thuế VAT không làm ảnh hưởng quá nhiều đến đời sống chung nhưng theo tôi, tăng thuế giá trị gia tăng sẽ là một đả kích đối với những người có thu nhập thấp. Một khi tăng thuế, đồng loạt các sản phẩm dịch vụ như điện, nước, xăng,...sẽ tăng, kết hợp với hàng loạt loại thuế khác cũng tăng khiến người nghèo chống đỡ ngày một khó khăn. Mong rằng khi đưa ra đề xuất thuế giá trị gia tăng mới, Bộ Tài chính sẽ cân nhắc đến mức chi trả của người tiêu dùng để hoàn thiện hợp lý dự Luật.