Dự thảo Luật thuế giá trị gia tăng sửa đổi: tăng lên 12% từ 01/01/2019?

Mới đây, Bộ Tài chính đã đề xuất sửa đổi thuế giá trị gia tăng (VAT) nhằm thực hiện mục tiêu cơ cấu lại ngân sách Nhà nước. Dựa theo chỉ đạo xây dựng một nền tài chính an toàn, cân đối nguồn thu - chi, đảm bảo ngân sách Nhà nước của Chính phủ, Bộ Tài chính đề nghị tăng thuế VAT từ 10% như hiện nay lên đến 12%. Theo như giải trình của Bộ Tài chính, tăng mức thuế VAT như này không có nhiều ảnh hưởng với người nghèo. 

Theo Khoản 5 Điều 1 dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của các luật thuế giá trị gia tăng, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân và thuế tiêu thụ đặc biệt, "mức thuế suất 12% áp dụng đối với hàng hóa, dịch vụ không quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này" thay vì áp dụng mức 10% bắt đầu từ ngày 01/01/2019. 

Thứ trưởng Bộ Tài chính khẳng định, tăng thuế VAT sẽ không ảnh hưởng nhiều đến người nghèo như dư luận góp ý kiến. Chính phủ cho rằng, hiện nay có 25 nhóm hàng không chịu thuế VAT và 15 nhóm hàng hưởng mức thuế ưu đãi. Hơn nữa khảo sát mức sống dân cư của Tổng cục thống kế cho hay, người nghèo sử dụng 59% thu nhập của mình để trang bị thực phẩm, lương thực, y tế, giáo dục trong khi con số này của người giàu là 39%. Mà thực tế, sản phẩm lương thực, thực phẩm, y tế, giáo dục được trực tiếp sản xuất ra không phải chịu thuế VAT. Hơn nữa, những người có thu nhập thấp sẽ được nhà nước hỗ trợ an sinh xã hội, hỗ trợ trong y tế, xây dựng nhà cửa, ... Ngoài ra, việc điều chỉnh mức thuế phù hợp với thông lệ quốc tế.

Tuy nhiên, theo ý kiến của tôi, việc tăng thuế giá trị gia tăng như vậy chắc chắn ảnh hưởng không nhỏ đến những người thu nhập thấp. Việc tăng thuế VAT trước mắt, mỗi một mặt hàng người tiêu dùng mua sẽ phải gánh thêm 2% thuế tăng thêm. Các mặt hàng thiết yếu như xăng, dầu, điện, ... đều thay đổi lên một mức cao hơn. Một loạt giá cả tăng đồng thời như vậy khiến người thu nhập thấp đặc biệt lo ngại trong khi tiêu dùng. Và điều này có thể tạo nên một thị trường tiêu dùng ảm đạm, sức mua của người tiêu dùng suy giảm có thể dẫn đến hệ lụy tiêu cực tác động nền kinh tế.

Thêm vào đó, mặt hàng lương thực, thực phẩm, y tế, giáo dục được trực tiếp sản xuất không phải chịu thuế VAT lên sản phẩm nhưng lại phải thêm một tầng thuế khác kéo theo. Chẳng hạn đối với mặt hàng lương thực được bày bán trong siêu thị, tuy bản thân lương thực không chịu thuế VAT nhưng còn chi phí vận chuyển, bao bì thì sao? Giá xăng dầu tăng thì tất yếu hầu hết các loại mặt hàng cũng đồng loạt tăng giá bởi hầu hết mặt hàng đều phải có phí vận chuyển, xăng dầu gắn bó mật thiết tới đời sống nhân dân. Thật vậy, mỗi lần giá xăng dầu biến động lớn, cả thế giới phải "chao đảo"!!! Nghĩa là với mức thu nhập giống nhau, khi tăng thuế VAT, đời sống người dân sẽ bị tác động về mọi mặt. Như vậy, thật sự tăng thuế VAT ảnh hưởng rất nhiều đến việc tiêu dùng của người có thu nhập thấp và có thể nói là người đã nghèo lại càng nghèo.

Nhà nước nếu muốn dự thảo này được thông qua thì nên đề xuất thêm phương án hỗ trợ bộ phận người thu nhập thấp trong các lĩnh vực khác để cuộc sống họ không trở nên quá khó khăn.