Dự thảo Luật Phòng, chống tham nhũng sửa đổi: Tham nhũng ngoài khu vực Nhà nước

Tham nhũng là "ung nhọt" gây nhức nhối cho xã hội, là hành vi phương hại nhiều mặt cho Nhà nước và chính người dân. Do đó, công tác phòng chống tham nhũng luôn là vấn đề mà Nhà nước trong các thời kỳ đều quan tâm. Với thực trạng tham nhũng với phần lớn số lượng là không bị phát hiện như hiện nay, Luật Phòng chống tham nhũng 2005 đã đi vào thực tiễn 10 năm vẫn chưa có hiệu quả như mong đợi. Vì vậy, Chính phủ mới đây đã trình bày ở phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự thảo Luật Phòng chống tham nhũng (sửa đổi) với nhiều nội dung đột phá.

Doanh nghiệp "sân sau"

Theo một nghiên cứu khoa học của Ủy ban Kiểm tra trung ương, có một thực tế khiến dư luận phải quan tâm, đó là một số cán bộ lãnh đạo của Nhà nước (thậm chí là Đảng viên) có mối quan hệ "bất bình thường". Nhờ có sự liên hệ không bình thường đó, dường như các doanh nghiệp có được rất nhiều thuận lợi trong hoạt động sản xuất kinh doanh khi những hạng mục kinh tế liên quan đến nhà nước họ dễ dàng có được. Quan hệ không bình thường, được các chuyên gia gọi là "sân sau", "chủ nghĩa thân hữu", này chính là một hình thức móc nối tham nhũng để trục lợi. 

Liên minh giữa các bộ nhà nước và doanh nghiệp sân sau

Luật Phòng chống tham nhũng hiện hành không quy định về việc điều chỉnh tham nhũng trong các doanh nghiệp ngoài Nhà nước nên những đối tượng trên đã có sự lợi dụng nhất định để dễ dàng mang về lợi ích bất chính cho mình. Tham nhũng theo kiểu doanh nghiệp sân sau đang ngày càng có những diễn biến phức tạp, số lượng tăng nhanh với thủ đoạn tinh vi nhằm qua mặt các cơ quan chức năng. Vì vậy, cần thiết có một thiết chế để phần nào giải quyết vấn đề này.

Dự thảo Luật Phòng chống tham nhũng (sửa đổi)

Nhận thấy thực trạng trên, hơn nữa Công ước Liên Hợp Quốc về chống tham nhũng mà Việt Nam là thành viên cũng đặt ra yêu cầu về chống tham nhũng trong khu vực tư và nó cũng được đề cập đến trong Bộ luật Hình sự 2015, Chính phủ đã đặt ra các quy định mới liên quan đến vấn đề này. Trong tờ trình của Chính phủ về Dự thảo Luật, Chính phủ đề xuất quy định về tham nhũng khu vực tư. Theo đó, trước mắt Nhà nước tập trung vào các loại hình công ty đại chúng, tổ chức tín dụng và quỹ đầu tư, các tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp...

Dự thảo quy định các doanh nghiệp, tổ chức kinh tế sẽ phải công khai, minh bạch các tổ chức hoạt động; ban hành các quy định về kê khai, kiểm soát tài sản, thu nhập của người đứng đầu công ty đại chúng, tổ chức tín dụng, quỹ đầu tư; thực hiện kiểm soát xung đột lợi ích...

Đây là một điểm đổi mới tiến bộ của dự Luật. Với tình trạng tham nhũng có sự cấu kết, móc nối giữa khu vực tư và khu vực công như vậy, gây ảnh hưởng càng ngày càng sâu rộng đến nền kinh tế, quy định mới khi được thông qua sẽ mở ra một môi trường kinh doanh trong sạch, cạnh tranh lành mạnh, có những tác động tích cực đến xã hội và đặc biệt là tạo lòng tin cho người dân.