Dự thảo Luật phòng, chống tham nhũng sửa đổi: Chế độ liêm chính

Sau hơn 10 năm đi vào thực hiện, Luật Phòng chống tham nhũng 2005 đã có những thành tựu không nhỏ, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước cũng như đạt được những mục tiêu nhất định cho xã hội. Tuy vậy, tình hình tham nhũng vẫn diễn biến hết sức phức tạp và chưa có dấu hiệu suy giảm mặc dù tỷ lệ số vụ tham nhũng được phát hiện chưa cao. Điều này xảy ra một phần do nguyên nhân từ bản thân những quy định của pháp luật chưa thỏa đáng, quy phạm pháp luật chưa theo kịp thực tiễn.

Tham nhũng vẫn là vấn đề nhức nhối của xã hội

Do đó, với những thiếu sót từ quy định của pháp luật, tất yếu Nhà nước cần có sự sửa đổi, bổ sung Luật Phòng chống tham nhũng 2005. Vừa qua, ngày 20/09/2017, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tại phiên họp thứ 14, đã cho ý kiến thảo luận về dự thảo Luật Phòng chống tham nhũng (sửa đổi). Theo đó, một trong những điểm mới được quan tâm nhất chính là về chế định chế độ liêm chính.

Người ta nói "phòng bệnh hơn chưa bệnh", xây dựng liêm chính trong hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị được coi là một việc trọng yếu trong công tác phòng ngừa tham nhũng. Đây được đánh giá là biện pháp hiệu quả, có tính lâu dài nên xây dựng chế định chế độ liêm chính sao cho hiệu quả là một nhiệm vụ quan trọng của các nhà làm luật.

Chế định chế độ liêm chính bao gồm 4 Điều khoản (Từ Điều 24 đến Điều 27 theo dự thảo Luật), được xây dựng trên cơ sở tập hợp, hệ thống các quy định trong các quy phạm hiện hành.Dự thảo Luật Phòng chống tham nhũng sửa đổi quy định về quy tắc ứng xử đối với người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị, thẩm quyền ban hành quy tắc ứng xử đối với người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị, quy tắc đạo đức nghề nghiệp, quy tắc đạo đức kinh doanh, tặng quà và nhận quà tặng và giáo dục liêm chính trong các cơ sở giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng.

Một trong những điểm mới trong chế độ liêm chính đó là các quy định về các hành vi bị cấm của người đứng đầu, cấp phó của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị khi dự thảo đã mở rộng hơn các đối tượng mà họ không được tiếp nhận, tuyển dụng, bổ nhiệm, bố trí vào các vị trí làm việc trong khả năng có thể bổ nhiệm của mình. Các đối tượng này bao gồm: vợ, chồng, con đẻ, con nuôi, con dâu, con rể, bố đẻ, bố nuôi, mẹ đẻ, mẹ nuôi, bố chồng, mẹ chồng, bố vợ, mẹ vợ, anh ruột, chị ruột, em ruột, anh rể, em rể, chị dâu, em dâu. Nhìn chung, số lượng các đối tượng liên quan đã tăng lên tương đối nhiều so với quy định hiện hành (vợ hoặc chồng, bố, mẹ, con, anh, chị, em ruột).

Thêm vào đó, ngoài những điều chỉnh kỹ thuật khác, dự Luật đã đề xuất một điều luật hoàn toàn mới về giáo dục liêm chính trong các cơ sở giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng. Theo đó, trong tương lai, nội dung giáo dục về liêm chính sẽ được đưa vào chương trình giảng dạy ở các cấp học nhằm xây dựng lộ trình nâng cao tư tưởng liêm chính trong xã hội. Đây là điểm mới tiến bộ và tiềm năng, là nỗ lực của Nhà nước khi muốn phòng ngừa từ tận gốc của tham nhũng.