Dự thảo Luật An ninh mạng: có chồng chéo hay không?

Hàng năm, Việt Nam tiếp nhận, phát hiện và xử lý hàng ngàn vụ tấn công mạng với mục đích xấu. Các đối tượng thực hiện hành vi này muốn đánh cắp thông tin, bí mật Nhà nước, thậm chí là chống phá Đảng và Nhà nước, hạ thấp uy tín của Việt Nam trên chính trường quốc tế, hạ thấp uy tín lãnh đạo,...Mặc dù tình trạng trên đang ngày càng phổ biến nhưng hiện tại ở nước ta vẫn chưa có một đạo luật cụ thể nào để ngăn chặn, phòng ngừa và xử lý những vụ việc như thế này.

Trước bối cảnh có rất nhiều lỗ hổng về bảo mật trong mọi lĩnh vực quan trọng như ngân hàng, viễn thông, hàng không, tài chính...nên cấp thiết phải xây dựng và hoàn thiện hành lang pháp lý về an ninh mạng. Mới đây Nhà nước đã cho thực hiện dự án Luật An ninh mạng - một thiết chế mới trong công tác bảo đảm an ninh quốc gia trên không gian ảo. Ngay từ khi bắt đầu dự án, dư luận đã rất băn khoăn khi mà Luật An toàn thông tin mạng vừa được thông qua và đi vào thực tiễn hơn nữa công tác bảo đảm an ninh quốc gia đã có Luật An ninh quốc gia điều chỉnh. Vậy liệu xây dựng Luật An ninh mạng có chồng chéo lên các nội dung của các văn bản pháp luật khác hay không?

An ninh mạng và an toàn thông tin mạng thực chất đều cùng xuất phát từ việc điều chỉnh hành vi trên cơ sở công nghệ thông tin, internet. Chính vì vậy, khi xây dựng Luật An ninh mạng (sau khi Luật An toàn thông tin mạng có hiệu lực), nhà làm luật không tránh khỏi có sự chồng chéo.

Ngay từ phần làm rõ cùng một khái niệm mà đã có sự khác biệt giữa dự thảo Luật An ninh mạng và Luật An toàn thông tin mạng. Đơn cử như khái niệm "Hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia": dự Luật An ninh mạng định nghĩa "là hệ thống thông tin khi bị phá hoại sẽ làm ảnh hưởng đến chủ quyền, lợi ích, an ninh quốc gia và tác động nghiêm trọng tới trật tự, an toàn xã hội." và Luật An toàn thông tin mạng thì quy định "là hệ thống thông tin mà khi bị phá hoại sẽ làm tổn hại đặc biệt nghiêm trọng tới quốc phòng, an ninh quốc gia". Nếu như dự thảo Luật An ninh mạng được thông qua thì thực tiễn sẽ tồn tại hai hệ thống phân loại.

Hoặc ví dụ, đối với doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực công nghệ thông tin thì quy định kinh doanh phải nhận được sự cấp phép của Bộ Thông tin và Truyền thông (theo Luật An toàn thông tin mạng 2015) đồng thời phải có sự thẩm định năng lực của Bộ Công an (theo dự thảo Luật An ninh mạng).

Theo các chuyên gia, do phạm vi điều chỉnh của Luật An toàn thông tin mạng 2015 và dự thảo Luật An ninh mạng có sự trùng lặp một phần nên nguy cơ chồng chéo cả về nội dung lẫn chủ thể có thẩm quyền là khá cao. Tuy nhiên do Luật An toàn thông tin mạng và Luật An ninh mạng hướng tới khách thể khác nhau nên đối với ý kiến cho rằng nên hợp nhất hai loại Luật này thì tôi hoàn toàn không đồng ý. Việt xây dựng thêm một thiết chế Luật riêng về an ninh quốc phòng trên không gian mạng là quyết định đúng đắn, phù hợp với tình hình hiện nay khi mà Luật An toàn thông tin mạng không đủ bao quát, mạnh mẽ và có nhiều lỗ hổng.

Dự thảo Luật An ninh mạng vẫn đang trong quá trình hoàn thiện. Đối với các vấn đề gây tranh cãi, mong rằng đơn vị được giao chỉnh sửa sẽ có những cân nhắc, rà soát để tránh tình trạng mâu thuẫn, trùng lặp giữa Luật An ninh mạng và các văn bản Luật đã có hiệu lực.